Trong thực tế, nhiều trường hợp một bên vợ chồng có các hành vi sai lầm dẫn đến vướng vào vòng lao lý. Dù người bị hại về tính mạng/ sức khoẻ/ tinh thần… có thể chính là vợ/ chồng hoặc người thứ ba khác đều có thể ảnh hưởng nhất định đến cuộc hôn nhân của vợ chồng, đặc biệt trong trường hợp vợ hoặc chồng phải chấp hành án phạt tù từ đó dẫn đến mâu thuẫn, chia rẽ tình cảm.
Vậy trong trường hợp chồng đang chấp hành án phạt tù thì vợ có thể tiến hành thủ tục ly hôn với chồng hay không?
1. Ly hôn là gì?
Tại khoản 41 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án”.
Ly hôn có 2 dạng là thuận tình ly hôn (cả hai vợ chồng đều tự nguyện và cùng ký vào đơn ly hôn) và ly hôn theo yêu cầu của một bên vợ hoặc chồng, trong trường hợp này Tòa án bắt buộc phải thụ lý để xem xét, giải quyết cho ly hôn. Phán quyết ly hôn của Tòa án thể hiện dưới hai hình thức: bản án hoặc quyết định ly hôn.
2. Vợ có quyền yêu cầu ly hôn khi chồng đang đi tù hay không?
Tại Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn như sau:
“Điều 51. Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn
- Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
- Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
- Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi”.
Tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về Ly hôn theo yêu cầu của một bên như sau:
“Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên
- Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.
- Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.
- Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại Khoản 2 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia”.
Căn cứ theo Điều 51 và Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 nêu trên, nếu người chồng đang chấp hành án phạt tù nhưng có căn cứ xác định người chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được thì người vợ có thể yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn
3. Thủ tục ly hôn khi chồng đang chấp hành án phạt tù
Để yêu cầu Tòa án ly hôn đơn phương với chồng đang chấp hành án phạt tù, người vợ cần phải chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:
– Đơn xin ly hôn (theo mẫu);
– Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính);
– Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân của vợ và chồng (bản sao có chứng thực);
– Giấy khai sinh của các con (nếu có con chung, bản sao có chứng thực);
– Giấy xác nhận cư trú của vợ và chồng (bản sao có chứng thực);
– Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung (nếu có tài sản chung, bản sao có chứng thực);
– Giấy tờ chứng minh các khoản nợ chung (nếu có nợ chung, bản sao có chứng thực).
Căn cứ tại Khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng đân sự năm 2015, bạn nộp đơn ly hôn tại Tòa án nhân dân cấp huyện – nơi có thẩm quyền giải quyết việc ly hôn đơn phương. Ngoài ra, theo Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, Tòa án nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú) của người bị yêu cầu ly hôn sẽ là cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Nếu không xác định được nơi cư trú của công dân – chỗ ở hợp pháp mà người đó thường xuyên sinh sống thì nơi cư trú của công dân là nơi người đó đang sinh sống.
Do đó, trong trường hợp người chồng đang chấp hành án phạt tù thì người vợ có thể nộp Đơn xin ly hôn đơn phương đến Tòa án nơi người chồng đang phải chấp hành hình phạt tù hoặc Tòa án nơi cư trú trước đây của người chồng.
